Eczeem en voeding

Kun je, bij eczeem, met voeding je huid beïnvloeden? Jazeker, want eczeem heeft meestal te maken met een kwetsbare huidbarrière en een ontstekingsreactie, waardoor je huid sneller uitdroogt en prikkels heftiger binnenkomen. Voeding kan helpen je huid weerbaarder te maken. Je leest er alles over in dit blog. Wil je eerst de basis begrijpen? Lees dan wat atopische dermatitis precies is.

Een opvlamming ontstaat vaak door meerdere triggers tegelijk (weer, stress, en irriterende stoffen) op een huid die al gevoelig is. Bij atopische dermatitis is de barrièrefunctie verstoord, waardoor irritatie en ontsteking sneller toenemen.

De link tussen voeding en eczeem is daarom heel persoonlijk. Voeding is zelden de hoofdoorzaak. Toch kan het bij sommige mensen wél een trigger zijn, vooral bij een (vermoede) voedselallergie. Zie het dus niet als eczeem door voeding, maar als één mogelijke factor binnen je totale eczeem-patroon.

Er bestaat geen universele “stoplijst”. Onderstaande groepen worden wél vaker genoemd als mogelijke triggers. Twijfel je over wat je niet moet eten bij eczeem? Ga dan niet op eigen houtje rigoureus schrappen, zeker niet bij kinderen.

Tip: houd kort een voedings- en klachtendagboek bij en bespreek het met je arts of diëtist.

Ultra-bewerkte producten (snacks, koek, frisdrank, kant-en-klaar-maaltijden) bevatten vaak veel suiker, zout en ongezonde vetten. De National Eczema Association adviseert bewerkte en suikerrijke voeding te beperken, omdat dit in het algemeen ontstekingsprocessen kan versterken.

Omega-6 vetzuren zijn essentieel, maar de balans met omega-3 kan in een Westers eetpatroon scheef zijn. Belangrijk: omega-6 is niet automatisch “ontstekingsbevorderend”. De Mayo Clinic legt uit dat het combineren van omega‑6 en omega‑3 het risico op ontstekingsreacties juist kan verkleinen. Kies dus vooral minder gefrituurd/sterk bewerkt eten, en varieer met gezonde vetbronnen.

Tomaat, paprika, aubergine en aardappel zijn groenten uit de nachtschade-familie. Er is geen overtuigend bewijs dat deze groenten op zichzelf schadelijk zijn, maar gevoeligheid is persoonsgebonden. Merk je consequent klachten? Test dan tijdelijk en gecontroleerd door één groente weg te laten en dan te herintroduceren. Zorg wel dat je verder gevarieerd blijft eten.

Je wint er meestal meer mee door voedingsmiddelen toe te voegen aan je dieet dan door ze weg te laten. Een gevarieerd, zo min mogelijk bewerkt eetpatroon ondersteunt je algehele gezondheid, en daarmee ook je huid.

Kies regelmatig voor verse groente en fruit, volkoren granen en peulvruchten. Daarmee vervang je automatisch producten die vaak veel suiker of zout bevatten.

Prebiotica zitten o.a. in haver, ui, knoflook, banaan en peulvruchten; probiotica vooral in gefermenteerde voeding zoals yoghurt, kefir en zuurkool.

Omega-3 vind je in vette vis (zalm, haring, sardines) en in lijnzaad/chia. Het past binnen een ontstekingsbewust eetpatroon.

Sommige mensen voelen zich beter met minder (lactose-houdende) zuivel in hun dieet, maar lactose is niet per se de trigger. Bij jonge kinderen met matig/ernstig eczeem komen voedselallergieën vaker voor, dus laat je kind altijd beoordelen door een specialist als je grote voedingsgroepen wilt schrappen.

Seborroïsch eczeem (seborroïsche dermatitis) geeft vaak roos of schilfering met roodheid op vettere plekken (hoofdhuid, wenkbrauwen, neusvleugels). Het hangt samen met een ontstekingsreactie waarbij onder andere de gist Malassezia een rol kan spelen.

Een Nederlands onderzoek over seborroïsch eczeem en voeding wees uit dat een “fruitpatroon” samenhing met een lager risico, terwijl een Westers voedingspatroon bij vrouwen juist samenhing met een hoger risico.

Bij kinderen komt eczeem relatief vaak voor, waardoor atopisch eczeem en voeding al snel een thema wordt. Toch geldt: eczeem wordt meestal niet veroorzaakt door “de allergie”, en een streng dieet helpt zelden en kan zelfs nadelig zijn.

Wat wél belangrijk is:

• Kinderen met eczeem hebben een grotere kans om voedselallergieën te ontwikkelen.
• Vroege introductie van pinda én goed doorbakken/gekookt (kip)ei (en bijvoorbeeld notenpasta’s in veilige vorm) kan helpen allergieën te voorkomen. Het Voedingscentrum adviseert bij baby’s met ernstig eczeem om vóór de leeftijd van 6 maanden met ei en pindakaas te beginnen. Doe dit wel onder passende begeleiding en beoordeling van een arts of diëtist.
• Voeding kan ondersteunend zijn bij de aanpak van eczeem, maar vervangt geen medische behandeling.

Lees voor meer informatie onze artikelen over atopisch eczeem bij baby’s, over atopisch eczeem in het gezicht bij kinderen, en onze 7 tips tegen eczeem bij kinderen in de zomer.

Voeding kan ondersteunen, maar consequente huidverzorging blijft de basis. Speciaal voor de eczeem-gevoelige huid is er de Eucerin AtopiControl-lijn. Deze verzorgingsproducten helpen de huidbarrière te herstellen en klachten zoals jeuk te verminderen:

• AtopiControl Lotion 400 ml: dagelijkse hydratatie voor het lichaam.
• AtopiControl Hydro Gel Crème: licht en verkoelend, trekt snel in.
• AtopiControl Balsem 400 ml: rijker voor zeer droge huid. (Ook verkrijgbaar in een tube van 200 ml: compacte verzorging voor onderweg.)
• AtopiControl Intensief Kalmerende Crème 40 ml: voor lokaal kalmeren tijdens een opvlamming.
• AtopiControl Bad- en Douche-olie: milde reiniging, helpt uitdroging beperken.
• AtopiControl Gezichtscrème 50 ml: voor een gevoelige, schralere gezichtshuid.
• AtopiControl Handcrème 75 ml: extra verzorging voor droge handen.

Daarnaast kan zeker in de kou de huid extra uitdrogen. Bekijk dus ook onze 7 tips bij eczeem in de winter.

Neem contact op met je huisarts/dermatoloog als je eczeem snel verergert, je slaap verstoort, of niet verbetert met basiszorg. Doe dat ook bij tekenen van infectie (toenemende pijn, pus/gele korsten, koorts) of bij vermoeden van voedselallergie, zeker bij kinderen.