Onzuiverheid- en acnegevoelige huid Oorzaken, triggers, symptomen en advies

Puistjes, mee-eters en acnegevoelige huid
Puistjes, mee-eters en acnegevoelige huid

'Acne Vulgaris is de meest voorkomende huidziekte in geïndustrialiseerde landen. Het begint meestal rond de puberteit, in lijn met hormonale veranderingen, en kan aanblijven tot ver daarna. 70 tot 95 procent van alle pubers wordt in zekere mate getroffen door onzuiverheden. 15 tot 30 procent *1 daarvan gebruikt acnemedicatie om de symptomen te verzachten. Het aantal volwassenen met acne, in het bijzonder vrouwen, neemt ook toe. 

In dit artikel leggen we de betekenis van onzuiverheden op de huid uit, en bekijken we waardoor de huid acnegevoelig wordt. We beschrijven het ontstaan van puistjes, papels en pustels en leggen uit hoe deze onzuiverheden van elkaar verschillen. Ook verklaren we waarom sommige mensen gevoeliger zijn voor onzuiverheden dan anderen en beschrijven we de externe en interne factoren die het ontstaan van acne kunnen aanwakkeren. Tot slot leggen we uit hoe je symptomen het beste kunt verlichten en je huid kunt verzorgen. 

*1  C.C.Zouboulis, Hautarzt 2014 65: 733-750

Wat is acnegevoelige huid?

Acne (volledige naam: Acne Vulgaris) is een huidaandoening die niet besmettelijk is. Het wordt gekenmerkt door puistjes die ontstaan door ontstoken en geïnfecteerde talgklieren. De aandoening komt het meeste voor in de puberteit, maar de symptomen kunnen aanblijven tot ver na de puberteit. Sommige mensen, vooral vrouwen, krijgen de symptomen van acne pas na hun 25ste. Aanhoudende of op latere leeftijd ontstane acne wordt ‘acne tarda’ genoemd. Lees verder over volwassenenacne in ons artikel 'Acne Tarda', en als je op zoek bent naar behandelmethoden voor acne en veroudering vind je meer informatie in 'Acne en de verouderende huid'. 

Acne komt meestal voor op het gezicht, in de nek, op de schouders, borst en rug, en varieert in hevigheid van lichte acne (ook wel Acne Comedonica genoemd) tot middelmatige acne (Acne Papulopustulosa) tot ernstige acne (Acne Congolbata). Lees hier verder over in het artikel 'De verschillende soorten acne'. 

 
Acne treft niet alleen de huid zelf, maar ook de kwaliteit van leven van de persoon die acne heeft. De symptomen kunnen erg vervelend zijn en je zelfvertrouwen schaden. Dit is een van de redenen waarom het zo belangrijk is dat je een dermatoloog raadpleegt als je op wat voor manier dan ook last hebt van je huid. Lees hier meer over in het artikel 'De psychologische impact van acne'. 

Gelukkig is er een breed scala aan acnebehandelingen. Tijdig ingrijpen kan voorkomen dat de huid verder verslechtert. Gevolgschade zoals hyperpigmentatie en littekenvorming worden zo tot het minimum beperkt of zelfs helemaal voorkomen.

Acne komt het meest voor op het gezicht, de nek, schouders, borst en rug.
Onzuiverheden op de huid kunnen een negatieve psychologische impact hebben.

Acne of Rosacea

Acne wordt soms verward met rosacea. Rosacea is een aandoening waarbij de huid hypergevoelig wordt doordat bloedvaten in het gezicht vergroten. Het gevolg is dat de huid roder wordt. Dit kan ook papels en pustels veroorzaken – vandaar de verwarring. Rosacea vraagt alleen om een andere behandeling dan acne. Je vindt hier meer informatie over hoe een huid met rosacea verzorgd moet worden. Als je niet zeker weet of je rosacea of acne hebt, raadpleeg je arts. 

Wat zijn de oorzaken en triggers van onzuiverheden op de huid?

Er bestaan verschillende fabels over acne, bijvoorbeeld dat mensen met onzuiverheden minder 'schoon' zijn dan anderen. Waardoor ontstaat acne eigenlijk? Dit zijn de belangrijkste factoren die volgens medische professionals bijdragen aan een acnegevoelige huid: 

Genen
Genen bepalen ons huidtype en sommigen van ons hebben een huid die sterker reageert op ontstekingen en vatbaarder is voor onzuiverheden en acne dan anderen. Als je ouders allebei acne hadden, dan heb je meer kans om dezelfde aandoening te ontwikkelen. 

Hormonen
Acne is een hormonale aandoening. Hormonen zijn verantwoordelijk voor de groei van talgklieren en ze stimuleren talgproductie. Overproductie van talg is een van de symptomen van een acnegevoelige huid.

De toename van hormonen tijdens de puberteit is de belangrijkste reden waarom acne het meest voorkomt tijdens de puberteit, maar hormonen blijven zowel mannen als vrouwen in verschillende levensfasen op verschillende manieren beïnvloeden. Zo zorgt de menstruatiecyclus er bijvoorbeeld voor dat vrouwen van in de 20 en 30 last hebben van hormonale schommelingen. Lees meer over de verhouding tussen hormonen en acne in ons artikel 'Hormonen en acne' en lees in ons artikel 'Acne Tarda' meer over acne bij volwassenen.

Medicatie
Sommige medicijnen, zoals steroïden en lithium, kunnen acne veroorzaken. Lees verder in acne en sport. 

De volgende zaken vormen geen oorzaak van acne, maar ze kunnen wel symptomen aanwakkeren en verergeren: 

Dieet
Er is bewijs voor een verband tussen dieet en acne. Een dieet met een hoge glycemische index en veel zuivel kan acne aanwakkeren of veroorzaken. Lees verder in 'Acne en dieet: de achtergrond'. 

Stress
Stress kan hormonen aanwakkeren die op hun beurt de talgproductie stimuleren en zo acne verergeren. Lees verder in 'Acne en stress'. 

Roken
Onderzoek wijst uit dat roken acne verergert door oxidatieve stress op de huid te veroorzaken en de samenstelling van talg te veranderen. *1

Onjuiste huidverzorging
Agressieve reinigingsmiddelen op zeepbasis en water dat te warm is, kan de natuurlijk balans van de huid verstoren en symptomen verergeren. Sommige huidverzorgingsproducten en make-up zijn 'comedogeen'. Dat betekent dat ze de poriën verstoppen en acne kunnen veroorzaken. Belangrijk is daarom om niet-comedogene verzorgingsproducten te kiezen. Lees meer over 'De oorzaken en triggers van acne'.

*1 - B. Capitanio et al from British Journal of Dermatology 2007. ed. 157 pp 1040-1085

 

 

Stress kan een acnegevoelige huid verergeren.

Hoe ontstaan onzuiverheden en acne?

Bij het ontstaan van onzuiverheden en acne zijn veel complexe en onderling verbonden factoren van toepassing.  

Ontsteking
Acne is een ontstekingsaandoening. Ontsteking speelt dan ook bij elke fase van acneontwikkeling een rol. Onze genen en hormonen zorgen ervoor dat sommigen van ons vatbaarder zijn voor ontstekingen dan anderen. Micro-ontstekingen (kleine, onzichtbare ontstekingen) zijn een belangrijke oorzaak van acne en kunnen door verschillende factoren worden aangewakkerd. Denk hierbij aan hormonale veranderingen, bacteriën en veranderingen in de samenstelling van talg op het huidoppervlak.

Seborroe
De talgklieren scheiden talg af, een vettige substantie die huid en haar soepel houdt. Overtollige talgproductie (aangewakkerd door hormonen) is typisch voor de acnegevoelige huid en wordt 'seborroe' genoemd. Te veel talg op het huidoppervlak verstoort het natuurlijke proces waarmee de huid dode huidcellen afvoert. Dit proces heet desquamatie. De samenstelling van opgehoopt talg in de talgklieren kan verdere micro-ontstekingen veroorzaken.

 
Hyperkeratose
Hyperkeratose is een abnormale verdikking van de buitenste huidlagen. Het wordt veroorzaakt door overtollige celproductie (aangewakkerd door hormonen) en onvoldoende afbreking van dode cellen. Deze cellen blokkeren de talgklieren. Talg hoopt zich op en de wand van het haarzakje gaat bol staan waardoor comedonen (mee-eters) ontstaan.

Bacteriën
Propionibacterium acnes (of P. acnes) is een bacterie die normaal gesproken op het huidoppervlak leeft zonder schade aan te richten, maar bij mensen met een acnegevoelige huid kan het ontstekingen veroorzaken. Overmatige talgproductie creëert ook een omgeving waarin deze bacterie goed kan gedijen. De bacterie begint de leiding van de verstopte talgklier te 'koloniseren', waardoor ontsteking optreedt. Vervolgens ontstaan ook papels en pustels. 

Bij ernstige gevallen barst in de latere fases van de ontsteking de wand van het haarzakje. Lipiden, vetzuren, corneocyten, bacteriën en stukjes huidcel komen vrij en kunnen leiden tot verdere ontsteking van de huid eromheen.  
 

P.acnes, meestal een onschuldige bacterie, kan bij een onzuiverheidgevoelige huid ontsteking aanwakkeren.
Het ontstaan van onzuiverheden en acne.

De verschillende soorten onzuiverheden: acne-terminologie uitgelegd.

Verschillende soorten acne betekent ook verschillende soorten onzuiverheden. Het woord ‘onzuiverheid’ wordt meestal gebruikt voor iets wat tijdelijk is (zoals mee-eters). Het woord ‘plekje’ of ‘vlekje’ suggereert iets wat blijvender is (zoals zonnevlekjes of ouderdomsvlekjes). Hier volgt een uitleg van een aantal veelvoorkomende termen: 

  • Open comedo (mee-eter): een kleine, donkere, platte onzuiverheid als gevolg van een verstopte talgklier. De donkere kleur wordt veroorzaakt doordat talg reageert met zuurstof. Dit heeft dus niks te maken met vuil. 
  • Gesloten comedo (mee-eter): een verhoogde, ronde onzuiverheid met een melkwitte bovenkant. Ook het resultaat van een verstopte talgklier. Een soort puistje. 
  • Puistje: een ontstoken (verhoogde en verkleurde) onzuiverheid die zich vult met pus en meestal pijnlijk is. Het is de verzamelnaam die wordt gebruikt voor alle onzuiverheden, zoals comedonen, papels en pustels. 
  • Papel: een harde verhoging van de huid die geen pus bevat, ontstoken puistje 
  • Pustel: als een gesloten comedo of puistje toeneemt in formaat en hevigheid, wordt dit een pustel genoemd, een ontstoken puistje met pus.
  • Knobbel: een harde acnelaesie (beschadigd weefsel) dat zich diep in de huid bevindt. Meestal op grotere stukken huid zoals op de rug en schouders. 
  • Cyste: zachte acnelaesie gevuld met pus, die zich diep in de huid bevindt. Ontstaat als de follikelwand in de latere fases van de ontsteking barst. 

Wat kan ik doen om onzuiverheden te verminderen en mijn huid te verzorgen?

Huid met onzuiverheden heeft speciale zorg nodig: 

Een grondige huidverzorgingsroutine
 
Reinig je huid tweemaal daags en gebruik huidverzorgingsproducten die speciaal zijn gemaakt om de specifieke behoeften van jouw huid te ondersteunen, zoals de Eucerin DermoPure producten. Lees hier meer over de ideale huidverzorgingsproducten en -routine voor de acnegevoelige huid. 

Niet-comedogene make-up 
Gebruik alleen concealers en make-upproducten die speciaal zijn samengesteld voor acnegevoelige huid. 

Medische behandeling
Er zijn verschillende mogelijkheden om acne te behandelen. Je arts kan advies geven over welke behandeling het beste bij je past. Lees verder in 'Acnemedicatie en mogelijke bijwerkingen'.

Zonnebrand
Onzuiverheden kunnen bij te veel zonlicht pigmentatieproblemen opleveren en door acnemedicatie kan de huid gevoeliger worden voor UV-straling. Het is daarom belangrijk dat je de juiste zonnebrandcrème gebruikt. Probeer Eucerin Sun Gel-Creme Oil Control Dry Touch SPF30 of SPF50+. Lees verder in 'Acne en bescherming tegen de zon'.

Zorg goed voor jezelf
Lichaamsbeweging, goed slapen en een gezond, gebalanceerd voedingspatroon helpt je gezond en positief te blijven, vermindert stress en verbetert de natuurlijke weerbaarheid van je huid. Probeer ook te stoppen met roken. Lees verder in 'Wat kan ik veranderen aan mijn voedingspatroon?', 'Acne en sport', en 'Acne en stress'. 

Kies reinigings- en verzorgingsproducten die speciaal zijn samengesteld voor de behoeften van jouw huid.

Zin in meer huidtips & expert advies van Eucerin?

Abonneer je nu op de nieuwsbrief en word in avant-première geïnformeerd van alle voordelen en nieuwigheden van Eucerin!

  • Ontvang het laatste nieuws over onze producten
  • We geven je tips voor een stralende huid
  • Doe mee met acties en profiteer van korting

Eucerin